EKÜMENİK PATRİKLİK
+ BARTHOLOMEOS
Tanrı’nın inayetiyle
Konstantinopolis – Yeni Roma Başepiskoposu
ve Ekümenik Patrik
Kilise’nin tüm Cemaat’ine:
Tanrı’dan lütuf ve esenlik olsun.
✦ ✦ ✦
Bu yıl, Theotokos’un şerefine “Akathist İlahisi” olarak bilinen kontakionun, bütün imanlıların ayakta durarak kilisede ilk kez terennüm edilişinin üzerinden tam ondört yüzyıl geçtiğini işaret etmektedir. Bu ilahi, hem tarih hem de ilahiyat bakımından, Tanrı’nın Kelâmı’nın beden alması düzenine ve İsa’nın Annesi’nin bu kapsamda üstlendiği eşsiz role atıfta bulunan, ifadelerinin zenginliği ve ihtişamı bakımından yüce ve muzaffer bir şiirdir.
Bu kontakion vasıtasıyla dua eden imanlılar, lütuf ve sevinç müjdecisi Başmelek Cebrail’in “lütufla dolu olan Meryem’e” hitaben ilettiği ilk selamı tekrar ederler: “Sevin!”. Bu sözle “çağlar boyunca gizli kalmış sır” açığa çıkar ve “kurtuluşumuzun özü” tamamlanır.
İlahide, bu hitabın 144 defa tekrar edilmesi mistik bir anlam taşır. Bu sayı, Vahiy kitabında Tanrı’nın tahtı önünde “yeni ilahi”yi söyleyen yüz kırk dört bin kalben ve bedenen pak azizi hatırlatır (Vahiy 14, 1-5).
…
Şehrin, İmparator Herakleios’un yokluğunda Avarlar ve Perslerin kuşatmasından mucizevî kurtuluşu, bütünüyle En Kutsal Tanrıdoğuran’ın güçlü himayesine atfedilmiştir. Onun şefaatiyle düşman donanması fırtınalarla yok edilmiş ve şehir böylece kurtulmuştur. Bu sebeple şehrin sakinleri, onu “Başkumandan” olarak ilân etmiş ve tarih boyunca her sıkıntıda ona yönelmiştir.
Eski bir geleneğe göre, her hafta Meryem Ana’nın şerefine, çoğu zaman İmparatorun da katılımıyla, gece boyu süren bir ayin düzenlenen tarihî Vlaherna Kilisesi, 7 Ağustos 626 gecesi kurtuluşa ermiş olan şehrin müminlerini ağırladı. Derinden etkilenen ve şükran gözyaşlarıyla dolu olan halk, Panayia’ya saygılarını ve minnettarlığını sunmuş, Tanrı’ya ve, Giritli ilahi yazarı Andreas’ın sözleriyle, “Teslis Üçlüsü’nden sonra ikinci sırada yer alan”, şehrin ve tüm krallığın Kurtarıcısı ve Koruyucusu Panayia’ya uygun bir şükran ve yüceltme borcu olarak yeni kaleme alınan öncü dua nezaretinde kontakionu seslendirmiştir.
O günden sonra Akathist İlahisi, Kilise hayatımızın en sevilen eserlerinden olmuş; Hristiyanların en tatlı zevki haline gelmiştir. Uzun zaman öncesinden birçok dile çevrilmiş, Episkoposlar, rahipler, keşişler ve iman edenler tarafından derin huşu ile okunmuştur. Keşişler bu metni her gün, inananlar ise yıl boyunca sık sık okurlar. Teologlar onun yüce dogmatik içeriğini tahlil eder ve vaaz şeklinde sunarlar. Dil ve edebiyat bilginleri, ondaki ifade inceliğinin ve şiirsel ihtişamın güzel derinliklerine dalarlar. Şairler ve ressamlar, onun aydınlık lirik imgelerinden ilham alırlar. İkonograflar, zengin muhteviyatından güzel sahneler tasvir ederler. Kilise müziği ustaları onu özenli bir şekilde kutsal melodilerle süslerler.
Ancak bu ilahi, yalnızca edebî bir şaheser değil, aynı zamanda Kilise’nin Tanrı’ya yakarışının en saf ifadesini temsil eder. Hristiyanların dindar kalbinin sesi, aynı anda “biz insanlar ve kurtuluşumuz için gökten inen, Kutsal Ruh ve Bakire Meryem’den bedenlenerek insan olan” İsa’ya yönelik bir yüceltme, şükran ve yalvarma; ve aynı zamanda Tanrı karşısında annelik cesaretine sahip olan, her zaman ve çeşitli şekillerde dindar Ortodoks inananlara bolca yardım ve koruma bahşeden Meryem Ana’ya yönelik bir yakarıştır.
Akathist İlahisi her Hristiyan’ı, içinde bulunduğumuz çalkantılı zamanlarda, alçakgönüllülük ve dua ile dimdik ayakta durmaya çağırır. Dileyelim ki, ”Tanrısal barış”ın annesi Meryem, içten bir şekilde ona yönelerek icra edilen sözkonusu ilahiden de feyz alarak, yine “Başkumandan” sıfatıyla, zulüm görmüş ve haksızlığa uğramış tüm dünyadaki Kilise’nin manevî çocuklarını korusun ve bütün beşer medeniyetine Oğlunun “aklı aşan barışını” bahşetsin.
⸻
27 Mart 2026
Patrik Bartholomeos, Mesih’te duacınız
+ Chalcedon (Kadıköy) Metropoliti Emmanuel, Mesih’te duacınız
+ Karpathos ve Kasos Metropoliti Ambrosios, Mesih’te duacınız
+ Miletus Metropoliti Apostolos, Mesih’te duacınız
+ Proikonnesos Metropoliti Joseph, Mesih’te duacınız
+ Philadelphia Metropoliti Meliton, Mesih’te duacınız
+ Koloneia Metropoliti Athanasios, Mesih’te duacınız
+ Iconium (Konya) Metropoliti Theoliptos, Mesih’te duacınız
+ Buenos Aires Metropoliti Joseph, Mesih’te duacınız
+ İsveç ve Skandinavya Metropoliti Cleopas, Mesih’te duacınız
+ Imbros ve Tenedos Metropoliti Kirillos, Mesih’te duacınız
+ Denver Metropoliti Konstantin, Mesih’te duacınız
+ Ankara Metropoliti Grigorios, Mesih’te duacınız
