ALLAH’IN İNAYETİYLE KONSTANTİNOPOLİS VE YENİ ROMA BAŞEPİSKOPOSU, EKÜMENİK PATRİK

KİLİSENİN TÜM CEMAATİNE DİRİLMİŞ OLAN MESİH’TEN LÜTUF, SELAMET VE

MERHAMET OLSUN

Muhterem Episkopos Kardeşlerimiz ve Rab katında evlâtlarımız, 

Oruç, dua ve rikkatle Kutsal Paskalya’nın ışık saçan ve büyük bayram gününe ulaştıktan sonra, Rabbimiz ve Kurtarıcımız İsa Mesih’in, dünyayı kurtaran Dirilişini ilahîlerle övüyor ve yüceltiyoruz. Bu Diriliş, hayatın ölüm üzerindeki görkemli zaferini simgeler, tüm yaratılışı yeniler ve insan için lütuf sayesinde tanrılaşma (Theosis) yolunu açar. Mesih’in Kilisesi, Paskalya ruhunu litürjik yaşamda, Azizlerin ve İman Şehitleri’nin mücadelesinde, keşiş hayatında, İncil’in “yeryüzünün sonuna kadar” duyurulmasında, teolojide ve kilise sanatında, dünyadaki imanlıların doğru tanıklığında, sevgi ve dayanışma kültüründe ve kötülüğün tarihte belirleyici olmadığı inancında korur ve ifade eder. 

Rabb’in Dirilişi, Mesih’ten gelen bir özgürlük olarak yaşanır. Bu özgürlük insanın, yaratıcı güçlerini ilhamlandırır, besler ve güçlendirir; “doğru ve saygıdeğer olan, adil ve temiz olan, sevilen ve iyi anılan”¹ her şey için verilen iyi mücadeleyi destekler ve hepimize Diriliş’e giden yolun ayrılmaz biçimde Çarmıh ile bağlı olduğunu hatırlatır. Çarmıh ve Diriliş’in sevinci, Tanrı halkını bu dünyanın ruhuyla özdeşleşmekten korumuş, aynı zamanda kısır bir kapanmışlıktan ve dinamizm ile umut nefesinden yoksun bir maneviyattan da muhafaza etmiştir. Biz insanlar için çarmıha gerilmiş ve dirilmiş Mesih’te imanlıların yaşamı, Hristiyan ahlâkını “zayıfların ahlâkı” olarak gören mesnetsiz anlatıları bugün de geçersiz kılar. Alçakgönüllülük, bağışlayıcılık, fedakâr sevgi, monastik yaşam, Rabb’in “kötüye karşı koymayın”² sözü ve kimliğimizin özünü oluşturan diğer ilkeler bu anlatıları çürütür. Hristiyanlığın ahlâkını böyle yorumlamaktan daha yanlış bir yaklaşım yoktur. Çünkü bu ahlak, “kendi çıkarını aramayan” fedakâr sevgiye dayanır ve cesaret, yiğitlik ve varoluşsal özgünlükle iç içedir. Paskalya, “sevgiyle etkin olan”³ bu imanın ve özgürlüğün ilahîsidir. Bu inanç, bizim başarımız değil, lütûf ve gökten bir armağandır; Kilisenin kutsal sakramentlerinde ve komşuya hizmetin “sırrında” yaşanır. Gerçekten de “Tanrı’ya sevgi, insana nefreti asla kabul etmez.”⁴

Mesih’in Kilisesi, “yeryüzünün tuzu”, “dünyanın ışığı”, “dağın üzerindeki şehir” ve “kandile konulan mum”⁵ olarak, zamanın işaretleri karşısında dünyada gelen lütûf ve “içimizdeki umut”⁶ hakkında uygulamada tanıklık verir. Çarmıh ve Diriliş’in kelâmı bugün barışın, uzlaşının ve adaletin müjdesi olarak yankılanmaktadır. Savaş, nefret ve adaletsizlik temel Hristiyan ilkelerine aykırıdır. Rabb’e inananlar, bu ilkelerin gerçekleşmesi ve yerleşmesi için her gün dua eder ve çalışır. Diriliş’in ışığında savaşın kurbanları, yetimler, çocukları için yas tutan anneler ve insanın acımasızlığının izlerini bedenlerinde ve ruhlarında taşıyan herkes için Rabb’e yalvarıyoruz. “Mesih Dirildi” sözü, şiddetin ve korkunun reddi ve kınanması, barış dolu bir yaşama davettir. Savaş ağıt ve ölüm üretir. Diriliş ise, ölümü yener ve ölümsüzlüğü armağan eder.

Savaşın barbarlığını her gün gösteren görüntüler karşısında Kilisemiz, dünyanın neresinde olursa olsun, her insanın kutsallığını yüksek sesle ilân eder ve ona mutlak saygı gösterilmesi gerektiğini vurgular. Öyle ki, şu çağrıda bulunur: “Onurumuzu bilelim, özgün örneği yüceltelim, gizemin gücünü ve Mesih’in kimin için öldüğünü idrak edelim.”⁷ Rabb’in Dirilişi insanın ezeli çağrısına yeniden kavuşmasıdır. “Ebedî, başka bir hayatın ilk mahsulü” olarak yabancılaştırıcı ilişkileri iyileştirir ve “her anlayışı aşan”⁸ barışı tesis eder. Bu barış, dünyadaki uzlaşmayı ve esenliği kapsar.

Ortodoks Kilisesi’nin, Kutsal ve Büyük Sinod toplantısının onuncu yılını andığımız bu yılda, Kilisemiz şu vazifesini vurguladı: “Gerçekten barışa hizmet eden (Romalılar 14:19) her şeyi desteklemek ve adalete, kardeşliğe, gerçek özgürlüğe ve tek göksel Tanrı’nın tüm evlâtları ile insanlık ailesini oluşturan tüm halklar arasında karşılıklı sevgiye giden yolu açmak.”⁹

Kutsal Paskalya tüm manevî yaşantımızın, dindarlığımızın özüdür. Rabb’in Dirilişi bu çağda bizim de dirilişimizdir. Bu, bütün insanların ortak dirilişinin ve tüm yaratılışın yenilenmesinin örneği ve ön tadıdır. Dirilmiş Mesih’in yüzünün parlak ışığıyla aydınlanmış olarak, O’nun en kutsal adını ilahîlerle yüceltirken, barışın Hükümdarı ve “ebediyete kadar her gün bizimle olan”¹⁰ Rab’den, sizlere “Mutlu Paskalyalar” diliyor; Paskalya dönemince ve hayatınızın diğer günlerinde kutlu armağanların doluluğunu temenni ediyor ve şu sevinç dolu sözleri haykırıyoruz:

“MESİH DİRİLDİ! RAB, GERÇEKTEN DİRİLDİ!”

Fener, Kutsal Paskalya 2026

†İstanbul Rum Patriği I.Bartholomeos 

Dirilmiş Mesih’te hepinizin hararetli duacısı

The post Paskalya Bayramı Münasebetiyle Patriklik Genelgesi appeared first on Pisidia.

+ BARTHOLOMEOS

Tanrı’nın inayetiyle

Konstantinopolis – Yeni Roma Başepiskoposu

ve Ekümenik Patrik

Kilise’nin tüm Cemaat’ine:

Tanrı’dan lütuf ve esenlik olsun.

✦ ✦ ✦

Bu yıl, Theotokos’un şerefine “Akathist İlahisi” olarak bilinen kontakionun, bütün imanlıların ayakta durarak kilisede ilk kez terennüm edilişinin üzerinden tam ondört yüzyıl geçtiğini işaret etmektedir. Bu ilahi, hem tarih hem de ilahiyat bakımından, Tanrı’nın Kelâmı’nın beden alması düzenine ve İsa’nın Annesi’nin bu kapsamda üstlendiği eşsiz role atıfta bulunan, ifadelerinin zenginliği ve ihtişamı bakımından yüce ve muzaffer bir şiirdir.

Bu kontakion vasıtasıyla dua eden imanlılar, lütuf ve sevinç müjdecisi Başmelek Cebrail’in “lütufla dolu olan Meryem’e” hitaben ilettiği ilk selamı tekrar ederler: “Sevin!”. Bu sözle “çağlar boyunca gizli kalmış sır” açığa çıkar ve “kurtuluşumuzun özü” tamamlanır.

İlahide, bu hitabın 144 defa tekrar edilmesi mistik bir anlam taşır. Bu sayı, Vahiy kitabında Tanrı’nın tahtı önünde “yeni ilahi”yi söyleyen yüz kırk dört bin kalben ve bedenen pak azizi hatırlatır (Vahiy 14, 1-5).

…

Şehrin, İmparator Herakleios’un yokluğunda Avarlar ve Perslerin kuşatmasından mucizevî kurtuluşu, bütünüyle En Kutsal Tanrıdoğuran’ın güçlü himayesine atfedilmiştir. Onun şefaatiyle düşman donanması fırtınalarla yok edilmiş ve şehir böylece kurtulmuştur. Bu sebeple şehrin  sakinleri, onu “Başkumandan” olarak ilân etmiş ve tarih boyunca her sıkıntıda ona yönelmiştir.

Eski bir geleneğe göre, her hafta Meryem Ana’nın şerefine, çoğu zaman İmparatorun da katılımıyla, gece boyu süren bir ayin düzenlenen tarihî Vlaherna Kilisesi, 7 Ağustos 626 gecesi kurtuluşa ermiş olan şehrin müminlerini ağırladı. Derinden etkilenen ve şükran gözyaşlarıyla dolu olan halk, Panayia’ya saygılarını ve minnettarlığını sunmuş, Tanrı’ya ve, Giritli ilahi yazarı Andreas’ın sözleriyle, “Teslis Üçlüsü’nden sonra ikinci sırada yer alan”, şehrin ve tüm krallığın Kurtarıcısı ve Koruyucusu Panayia’ya uygun bir şükran ve yüceltme borcu olarak yeni kaleme alınan öncü dua nezaretinde kontakionu seslendirmiştir.

O günden sonra Akathist İlahisi, Kilise hayatımızın en sevilen eserlerinden olmuş; Hristiyanların en tatlı zevki haline gelmiştir. Uzun zaman öncesinden birçok dile çevrilmiş, Episkoposlar, rahipler, keşişler ve iman edenler tarafından derin huşu ile okunmuştur. Keşişler bu metni her gün, inananlar ise yıl boyunca sık sık okurlar. Teologlar onun yüce dogmatik içeriğini tahlil eder ve vaaz şeklinde sunarlar. Dil ve edebiyat bilginleri, ondaki ifade inceliğinin ve şiirsel ihtişamın güzel derinliklerine dalarlar. Şairler ve ressamlar, onun aydınlık lirik imgelerinden ilham alırlar. İkonograflar, zengin muhteviyatından güzel sahneler tasvir ederler. Kilise müziği ustaları onu özenli bir şekilde kutsal melodilerle süslerler. 

Ancak bu ilahi, yalnızca edebî bir şaheser değil, aynı zamanda Kilise’nin Tanrı’ya yakarışının en saf ifadesini temsil eder. Hristiyanların dindar kalbinin sesi, aynı anda “biz insanlar ve kurtuluşumuz için gökten inen, Kutsal Ruh ve Bakire Meryem’den bedenlenerek insan olan” İsa’ya yönelik bir yüceltme, şükran ve yalvarma; ve aynı zamanda Tanrı karşısında annelik cesaretine sahip olan, her zaman ve çeşitli şekillerde dindar Ortodoks inananlara bolca yardım ve koruma bahşeden Meryem Ana’ya yönelik bir yakarıştır.

Akathist İlahisi her Hristiyan’ı, içinde bulunduğumuz çalkantılı zamanlarda, alçakgönüllülük ve dua ile dimdik ayakta durmaya çağırır. Dileyelim ki, ”Tanrısal barış”ın annesi Meryem, içten bir şekilde ona yönelerek icra edilen sözkonusu ilahiden de feyz alarak, yine “Başkumandan” sıfatıyla, zulüm görmüş ve haksızlığa uğramış tüm dünyadaki Kilise’nin manevî çocuklarını korusun ve bütün beşer medeniyetine Oğlunun “aklı aşan barışını” bahşetsin. 

⸻

27 Mart 2026

Patrik Bartholomeos, Mesih’te duacınız

+ Chalcedon (Kadıköy) Metropoliti Emmanuel, Mesih’te duacınız

+ Karpathos ve Kasos Metropoliti Ambrosios, Mesih’te duacınız

+ Miletus Metropoliti Apostolos, Mesih’te duacınız

+ Proikonnesos Metropoliti Joseph, Mesih’te duacınız

+ Philadelphia Metropoliti Meliton, Mesih’te duacınız

+ Koloneia Metropoliti Athanasios, Mesih’te duacınız

+ Iconium (Konya) Metropoliti Theoliptos, Mesih’te duacınız

+ Buenos Aires Metropoliti Joseph, Mesih’te duacınız

+ İsveç ve Skandinavya Metropoliti Cleopas, Mesih’te duacınız

+ Imbros ve Tenedos Metropoliti Kirillos, Mesih’te duacınız

+ Denver Metropoliti Konstantin, Mesih’te duacınız

+ Ankara Metropoliti Grigorios, Mesih’te duacınız

The post Patriklik ve Sinod Meclisi Genelgesi Akathist İlahisinin ayakta okunmasının 1400. yıldönümü münasebetiyle appeared first on Pisidia.

Pek Muhterem Episkopos Kardeşlerimiz ve Rab’de sevgili evlatlar,

Kutsal bir heyecanla dolu olarak, Tanrı’nın inayetiyle bir kez daha Kutsal ve Büyük Oruç Devresi’ne; çileci (asketik) mücadelenin arenasına, oruç ve tövbe zamanına, tevazu ve duaya, ruhsal uyanıklık ve sevgiye; kalplerimizin gözleri, bizleri insan soyuna Cennet’in kapılarını açan Mukaddes Paskalya’ya yönelten Rab’bin hayat veren Haç’ına çevrilmiş olarak girmekteyiz.

Önümüzde açılan bu mübarek dönem, Mesih’e göre çileciliğin hakikatini ve onun, her ifadesi ve boyutu Dirilişin ışığı ve sevinciyle aydınlanan Kilise’nin Efkharistiya ile olan ayrılmaz bağını bir kez daha kavrama fırsatı sunmaktadır. Çilecilik ruhu, Hristiyanlığa sonradan sokulmuş yabancı bir unsur değildir; Kilise dışındaki düalist ideolojilerin etkisi sonucu da ortaya çıkmamıştır. Asketizm, Hristiyan varoluşunun bir diğer adıdır ve onu İlahî Takdire mutlak güvenle, Mesih’e adanmış bir yaşamın tükenmez manevî sevinciyle, kendini aşma ve kendini adamanın yanında tüm yaradılışa karşı hayırsever sevgi ve saygı ile birleştirir.

Çilecilik keyfî tercihler ve öznel özellikler meselesi değil; Kilise’nin kaidesine ve spiritüel tecrübesine itaat meselesidir. Bu, “ferdî” değil, Kilise’nin sosyal gerçekliğine özgü bir olay olarak tarif edilmiştir. Kilise’nin hayat bölünmezdir. Tövbe, dua, tevazu, bağışlama, oruç ve hayır eserleri birbirine bağlı ve iç içedir. Ortodoks geleneğinde, kendi başına bir amaç olarak riyazet yoktur; zira bu, ferdî çabanın abartılmasına ve kendini haklı çıkarma eğilimlerinin beslenmesine yol açar. Büyük Oruç Devresi, Kilise’yi İlahi lütfun armağanlarının açığa çıktığı yer ve tarz olarak tecrübe etmek için en uygun zamandır; bu daima Rab’bin Dirilişi’nin sevincinin bir ön tadı, imanımızın köşe taşı ve “içimizdeki ümidin” nur saçan ufkudur. İlâhî ilhamla Kilise, Peynir Haftası’ndaki Cumartesi gününde riyazette parlayan Azizlerin ve Azizelerin mukaddes hatırasını yâd eder; zira onlar asketizm yolunun uzun seyrinde imanlıların yardımcıları ve yol arkadaşlarıdır. Ruhsal mücadele meydanında, Üçlü birlikte Tek olan Yaradan’ın inayeti, En Kutsal Tanrıdoğuran ve hepimizin Annesi’nin himayesi ve iman şehitleri ile azizlerin şefaatleri bizimledir.

Sağlıklı Hristiyan birey çileciliği ruh, can ve beden bütünlüğü olarak insanın tamamının Mesih’teki hayata, maddenin ve bedenin küçümsenmesi olmaksızın ve ruhsallığın Manihaist bir daraltılmasına düşmeksizin iştirakidir. Belirtildiği üzere, Hristiyan çileciliği nihayetinde “bedene karşı değil, bedenin lehine bir mücadeledir.” Gerontikon’un da tasdik ettiği gibi: “Bizlere bedeni yok etmek değil, tutkuları yok etmek öğretilmiştir.” 

Ne yazık ki, bazı çağdaş düşünürler Hristiyan çileliğini hayat sevincinin inkârı ve insanın yaratıcılığının kısıtlanması olarak nitelemişlerdir. Bundan daha yanlış bir şey olamaz! Çilecilik, sahiplenme ve nesnelere bağlanma tutkusundan; özellikle de benlikten, kendi çıkarını aramadan ve varlığımızı sahip olmakta temellendirmeden özgürleşme olarak, gerçek özgürlüğün kaynağı ve ifadesidir. “Bireysel hak” zindanından çıkıştan, insan kardeşine açık olma ve sevgiden, içsel “iyi değişim”den ve Yaratıcı’nın emirlerini uygulamada sebatkârlıktan daha hakiki ne olabilir? Oruç, Kilise’nin riyazî ve efharistiyasal ruhunu ifade eden bütüncül bir yaşamın tavrı olduğunda, “ortak bir mücadele” olup kişisel bir yarış teşkil etmediği zaman, ondan daha yaratıcı ne vardır? Tövbeden, yani hakikate yönelen hayatî bir istikamet olarak içsel dönüşten, İlâhî Lütuf’un kudretini, Mesih’teki hayatın derinliğini ve ebedî yaşam ümidini yeniden keşfetmekten daha varoluşsal açıdan sarsıcı ne olabilir? Dikkat çekicidir ki, Kutsal ve Büyük Oruç Devresi’nin ilk Hristiyanlık dönemindeki, Kutsal Diriliş Liturjisi’nde vaftiz’e hazırlık dönemi karakteri, “tövbe ahlâkı” ile yer değiştirdiğinde dahi, bu devrenin “ikinci bir vaftiz” olarak yaşanması devam etmiştir. Bu sebeple oruç ve tövbe dönemi kasvet içermez. İlâhilerimiz “orucun baharı”ndan söz eder; Teoloji ise Büyük Oruç Dönemi’ni “ruhsal bir ilkbahar” ve “sevinç ve ışık dönemi” olarak adlandırır. Bütün bunlar, çağımızın derin antropolojik türbülanslar ve kültürel kökenli yeni yabancılaşmaları karşısında özel bir güncellik ve değer kazanmaktadır.

Bu duygu ve düşüncelerle, Rab’bin hâkimiyeti altındaki her yerde bulunan Mesih’in Kutsal ve Büyük Kilisesi’nin evlatlarına hatırlatırız ki, 626 yılından bu yana 1400. yılın tamamlanması münasebetiyle tertip edilen kutlamalar, Akathistos İlahisi gününde doruğa ulaşacaktır. O yıl, Konstantinopolis’in tehlikeli bir kuşatmadan kurtuluşu için Meryem Ana’ya şükran ifadesi olarak, Vlaherna kutsal mabedinde Akathistos İlahisi ilk defa ayakta okunmuştur. Hepinize, riyazet ve sabırla, şükran ve hamd refakatinde hayırlı bir şekilde tamamlanacak bir oruç dönemi niyaz ederiz. 

Sevgi içinde hakikati yaşayarak ve Rab’de takdis olunarak, O’nun nur saçan Dirilişi’nin doluluğuna erişelim.

Kutsal ve Büyük Oruç Dönemi, 2026.

Rab huzurunda hepinizin hararetli duacısı

†Konstantinopolis Başepiskoposu Bartholomeos

The post Kutsal ve Büyük Oruç Dönemi’nin Başlangıcı Münasebetiyle Patriklik Genelgesi appeared first on Pisidia.

Yaradan’ın merhametiyle

Konstantinopolis–Yeni Roma Başepiskoposu

ve Ekümenik Patrik

Kilise’nin tüm Cemaatine 

Betlehem’de Doğan Kurtarıcı Mesih’ten

Lütuf, Merhamet ve Esenlik olsun

Çok muhterem kardeş Metropolit ve Episkoposlar,

Rab’de sevgili evlȃtlarımız,

Tanrı’nın Oğlu ve Sözü’nün bedende Doğuşu’nun büyük yortusuna bir kez daha erişmeye layık kılınmış olarak, insan soyunun Kurtarıcısı ve bütün yaratılışı yozlaşmaktan kurtaran Rab’bin “ifade edilemez ve akılla kavranamaz tenezzülünü” yüceltmekteyiz; aynı zamanda meleklerle birlikte şu ilânı dile getiriyoruz: “En yücelerde Tanrı’ya yücelik, yeryüzünde barış, insanlara iyi niyet.”

Mesih, “Emmanuel” olarak, yani “bizimle olan” ve “bizim için olan Tanrı” olarak, her birimizin yanında bulunan ve “bize kendimizden daha yakın” olan Tanrı olarak vahiy edilmiştir. Hristiyan dünyası tarafından bu yıl 1700. yıldönümü uygun bir şekilde kutlanan I. Ekümenik Konsil tarafından doktrinal olarak formüle edildiği üzere, Baba ile “aynı özden” olan Tanrı’nın ezelî Kelâmı, “Kendi yaratmış olduğuna dönüşür”, Kutsal Ruh ve Meryem Ana’nın aracılığıyla “insanları tanrıya dönüştürmek için” bedenlenir.

Noel Yortusu’nun ilâhisi, Mesih’in Doğuşu’nun “bilgi ışığını dünyaya saçtığını” ve yaşam ile tarihin “evrensel anlamını” açığa çıkardığını ilân eder. Bu durum, aklın derin arayışını ve yüreğin susuzluğunu tam olarak yalnızca Hristiyan imanının doyurabileceği ve “kurtuluşun başka hiç kimsede bulunamayacağı”, yalnızca Mesih’te gerçekleşebileceğini ifade eder. O andan itibaren, “böbürlendiren” ‘bilgi’, Rab’bin “Gerçeği bileceksiniz ve gerçek sizi özgür kılacak” sözleriyle imtihan edilmektedir. 

Akıl ötesi Enkarnasyon olayı, Kurtarıcı Mesih’in tezahürünü seven iman edenlerin yaşamında ruhsal olarak deneyimlenir ve tekrarlanır. Aziz Maximos’un belirttiği gibi: “Tanrı’nın Sözü bir zamanlar bedenlendi. Ancak onu arzulayanlara olan sevgisinden dolayı her zaman onu isteyenlerin ruhunda doğmak ister.” Bu bağlamda, İsa’nın Doğuşu, ilahȋ Enkarnasyon ve insanlığın lütufsal olarak tanrısallaştırılması yortusu, bizi geçmişteki bir olaya yönlendirmez, “gelecekteki şehre”, Baba, Oğul ve Kutsal Ruh’un göksel krallığına taşır.

Dünyamızda, savaş naraları ve silahların gürültüsü yankılanırken, meleksel “yeryüzünde barış” ilan edilmekte, Rab’bin sesi “barışı sağlayanları” mutlu saymakta ve Onun Kutsal Kilisesi Ayinlerde “yukarıdan gelen barış için” ve “tüm dünyanın barışı için” dua etmektedir. Yaşayan Tanrı’ya olan sahici iman, insan ölçüsüne göre aşılması imkânsız görünen engeller karşısında bile, barış ve adalet uğruna verilen mücadeleyi güçlendirir. Gelecek yıl onuncu yıldönümünü kutlayacağımız Ortodoks Kilisesi’nin Kutsal ve Büyük Konsili’nin Mesajı’nda, ilahi esinle ifade edildiği üzere, “dindarlığın mukaddes yağı, yaraları iyileştirmek için kullanılmalı; savaş çatışmalarının ateşini yeniden harlamak için değil.”

İncildeki Barış Müjdesi bilhassa biz Hristiyanları ilgilendirir. Hristiyanlığın bölünmüşlüğü karşısında kayıtsız kalmanın kabul edilemez olduğunu düşünüyoruz, özellikle de bu tutumun, bölünmeyi aşmayı ve birliği sağlamayı amaçlayan Hristiyanlar arası diyaloğu fondanmentalizm dolayısıyla açıkça reddeden bir tutumla birleştiği durumlarda. Birliğimiz için çabalamak, tartışmaya açık olmayan bir yükümlülüktür. Hristiyanlar arası diyaloğun öncülerinin uğraşlarını sürdürme sorumluluğu, onların vizyonunu ve emeklerini haklı çıkarma görevi, genç nesillere düşmektedir.

Bizler, hayatımızda “barışımız” ve “sevincimizin tamamlayıcısı” olan Mesih’e aidiz. Bu “iyi niyet”, “hakikat geldi” ve “karanlık son buldu” inancından, sevginin nefretten, hayatın ölümden daha kudretli olduğu, kötülüğün “dün, bugün ve yarın aynı olan” Mesih’in yönettiği dünyada son sözü söylemediği inancından kaynaklanmaktadır. Bu inanç, Noel’i ve Kilise’nin diğer bayramlarını kutlama biçimimizde parlamalı ve ortaya çıkmalıdır. İnananların ruhsal sevinç dolu kutlamaları, Mesih’e olan inancımızın dönüştürücü gücüne tanıklık etmelidir. Bu, iyi niyet ve manevi sevinç, “İncil ile eşgüdümlü” olan, tarif edilemez “büyük sevincin” idrak edildiği bir yaşantı olmalıdır.

Çok kıymetli kardeşlerim ve sevgili çocuklarımız,

2026 yılında, Kutsal ve Büyük Kilise’miz, 7 Ağustos 626’da, Panagia Vlaherna Kilisesi’ndeki tüm geceyi kapsayan ibadet esnasında, Konstantinopolis şehrini düşman güçlerin saldırısından koruduğu için Tanrı’nın Kutsal Annesi’ne şükranlarını ifade etmek amacıyla Akathist İlahisi “ayakta” okunmasının 1400. Yılını kutluyacaktır. Bu tarihi dönüm noktası vesilesiyle, 2026 Patrikhane’mizin Yıllığı, halkımızın savunucusu ve koruyucusu olan, Tanrı’nın kutsal ve en saf Annesi’ne atfedilen onur ile birlikte derin bir şekilde onun varlığıyla bağlantılı olan geleneğimiz ve kimliğimiz için bu önemli olayı anmaya adanacaktır.

Bu itibarla, kucağında bebek İsa’yı tutan Meryem’in önünde eğilirken ve bizim şeklimizi alan İlȃhi Kelâma tapınırken, hepinizin kutsal Oniki Günler Bayramı’nı kutlar, iyi ameller ve ilahȋ armağanlarla ve Rab’bin lütfuyla dolu bir yeni yıl dileriz. Tüm şan, şeref ve tefekkür, şimdi ve sonsuza dek ve çağlar boyunca O’na aittir. Amin.

Noel 2025

+Konstantinopolis Başepiskoposu Bartholomeos

Tanrı’nın huzurunda hepiniz için içtenlikle dualarını sunar

The post Noel Yortusu İçin Patriklik Genelgesi appeared first on Pisidia.

Yaradan’ın Merhametiyle

Yeni Roma – Konstantinopolis Başepiskoposu ve Ekümenik Patrik

Tüm Kâinatın Yaratıcısı,
Rabbimiz, Tanrımız ve Kurtarıcımız İsa Mesih’ten
Kilise’nin Bütününe Lütuf, Esenlik ve Merhamet olsun.

* * *

 Rab’de çok saygıdeğer Episkopos kardeşlerimiz ve mübarek evlâtlarımız,

Bugün herşeyi bahşeyleyen Tanrı’nın rızasıyla, Kutsal ve Büyük Kilisesi’nin yaratılışın korunması yolunda başlattığı girişimlerin sürekli ve bol meyve vermesini sağlamasından ötürü, O’nun göksel adını yücelterek yeni bir kilise yılına başlıyoruz. Ekümenik Patriklik, çevresel sorunların ciddiyetini en erken bir dönemden beri dile getirmekle kalmayarak, dikkatleri bu sorunların temel nedenleri olan dahilî, ruhanî ve ahlakî kökenlere çekmiş ve bu sorunlara Ortodoksluğun litürjik ve asketik anlayışı çerçevesinde çözümler önermiştir.

Ortodoksluğun, inancı kapsamında, ilahî ibadetinde ve dünyaya tanıklığında “Hristiyanlığın çevre dostu biçimi” olduğu da söylenebilir. Böylece, Kilise Takvimi’nin başlangıcının doğal çevrenin korunması için bir dua günü ilân edilmesi, sadece günümüzdeki ekolojik krize bir tepki değil, aynı zamanda “uygulamalı ekoloji” olarak Kilise’nin yaşamının doğal bir uzantısıdır. En başından beri, çevresel ve toplumsal sorunların kökünün aynı ve birbirleriyle bağlantılı olduğunu göstererek, doğaya ve insana saygının birbirinden ayrılmaz olduğunu bildirdik. Tanrı’dan uzaklaşmak, doğaya ve diğer insanlara karşı paylaşmak istemeyen, tahakkümcü ve sömürücü bir tutum doğurur. Halbuki Mesih’te ve Mesih’e göre hayat, çevreye duyarlılık ve insan sevgisi kaynağıdır. Rab’bin söylediği gibi: “Her iyi ağaç iyi meyve verir, kötü ağaç ise kötü meyve verir. İyi ağaç kötü meyve, kötü ağaç da iyi meyve veremez” (Matta 7:17–18).

Ruhsal değerlere saygı, neyin iyi olduğunu ve ne yapılması gerektiğini ayırt etme becerimizi keskinleştirir. Yüce Olan’a kayıtsızlık ve ondan kaynaklanan “anthropomonizm”, yani insanı dünyevi olana hapsetme, özgürlüğün, her zaman pragmatik ve yüzeysel görüşlere ve iyinin görünüşte “işe yarayanla” karışmış yararcı seçimler ve kararlara indirgenmesine neden olur. Günümüzdeki “ekolojik tövbe” çağrısı, zaten verilmiş zararlardan dolayı pişmanlık duymanın ötesinde, doğaya karşı düşünce ve davranışlarımızda köklü bir dönüşüm çağrısında bulunarak çevreyi tahrip eden “otonom ekonomi” anlayışının kalkınmanın tek yolu olduğu görüşünün yanlışlığına da işaret eder. Bu duruş, insan eliyle ağır baskı altına alınmış doğanın, iklim değişikliğinin yoğunlaşması ve bunun yıkıcı küresel sonuçları gibi insan kaynaklı ağırlığı kendini sonsuza dek yenileyebileceğine dair toy inancı daha da körüklemektedir. Bugün, savaş çığlıkları, bombalamalar, füzeler ve patlamalarla gelen kargaşa acımasız şiddetin masum kurbanlarının feryatlarını ve doğanın inleyişini bastırmaktadır. Gezegenimizdeki hayatın geleceği ya çevreci ve barışçıl olacak ya da hiç olmayacaktır. 

Ekümenik Patriklik, barış, adalet ve dayanışma mücadelesinin yanı sıra, Hristiyanlar ve dinler arası diyaloğun merkezî konuları olarak doğayı koruma ve ekolojik temalar hususunda da liderliğini sürdürecek ve çevre dostu Hristiyan ilkeleri ve geleneklerinin önemini uluslararası kurumlarda, çevre kuruluşlarında, bilimsel müesseselerde ve sivil toplumda tanıtmaya devam edecektir. Ekolojik alandaki işbirliğinin, gelecek konusundaki müşterek sorumluluk bilincimizi güçlendirdiğine ve yeni, olumlu ufuklar açtığına eminiz.

Daha önceki bir mesajımızda ifade ettiğimiz üzere, Ana Kilise’mizin dünyanın her yerindeki Metropolitlikleri, kilise cemaatleri ve manastırlarına özellikle genç neslin eğitimi noktasına odaklanarak, koordineli eylemler ve somut müdahale yöntemleri geliştirerek inananları harekete geçirmeleri için tekrar çağrıda bulunuyoruz. İnancımızın çevresel sonuçlarını hayata geçirmek, Ortodoks kimliğimizin belirleyici bir yönüdür.

Bu anlayışla, hepinize iyi ve Tanrı’yı hoşnut eden hayat tarzıyla dolu kutlu ve bereketli bir yeni kilise yılı diliyoruz. Kutsal ve Büyük Mesih’in Kilisesi’nin yerkürenin her yerindeki her bir evlâdını, gerçek bir çevrecilik ve kardeş sevgisiyle yaşamaya, doğa ve barış için dua etmeye, tabii çevrenin bütünlüğü ve sürdürülebilirliği için çaba göstermeye ve bir dayanışma kültürünü geliştirmeye davet ediyoruz. Pammakaristos Meryem Ana’nın şefaatleri ve koruyuculuğu ile herşeye kâdir ve yüce gönüllü sevgi Tanrısı’nın yaşam veren lütfu ve merhametinin üzerinize olmasını niyaz ediyoruz.

 Kilise Yılı kutlu olsun, Rab’de kardeşlerim ve evlâtlarım!

 1 Eylül 2025

 Tanrı’nın nezdinde hepinizin hararetli duacısı 

 † İstanbul Patriği Bartholomeos 

The post Patriklik’in Kilise Yılı’nın Başlangıcı İlişkin Mesajı appeared first on Pisidia.

Kilise’nin Tüm Cemaatine: Tanrı’nın Lütfu ve Selameti Üzerinize Olsun!

Kullarının, ezelî ve gerçekten de Peder ile aynı özde olan, “Biz insanlar ve kurtuluşumuz için göklerden inmiş olana, Kutsal Ruh’tan ve Bâkire Meryem’den beden almış ve insan olmuş olana”  ilahî Kelam’a olan doğru imana manevî tanıklığı taşıyan İznik’teki I. Ekümenik Konsil’in 1700. yıldönümüne ulaşmasını nasip eden, her şeye gücü yeten, her şeyi gören ve iyiliksever Üçlübirlik’te Yaradan’a şükran ilahileri sunuyoruz.

İznik Konsili, kilise yaşamının Efkaristiya aracılığıyla gerçekleşmesiyle ve güncel meseleler üzerinde “müşterek” (Elçilerin İşleri 2:1) karar almak üzere bir araya gelme prensibiyle ayrılmaz biçimde bağlantılı olan ve kilisenin “ilk dönemdeki konsil anlayışının” zirvesini teşkil eden sinodal doğasının bir tezahürüdür. İznik Konsili ayrıca, kilise işlerinin gelişimi için belirleyici olacak yeni bir konsey yapısının, yani Ekümenik Konsillerin ortaya çıkışını ifade eder. Bir Ekümenik Konsil’in Kilise yaşamında “sürekli bir kurum” değil, imana yönelik belirli bir tehdide karşılık verilen ve bölünmüş birliği, Efkaristiya birliğini yeniden tesis etmeyi amaçlayan “olağanüstü bir olay” olduğu dikkate değerdir.

Konsilin İmparator tarafından toplanmasının planlanmış olması, Büyük Konstantinos’un müzakerelere katılması ve kararları imparatorluk yasası statüsüyle benimsemesi, onu “bir imparatorluk sinodu” yapmaz. Konsil, kilisenin iç işlerine dair kararlarını Mukaddes Ruh’un rehberliğinde aldığı ve imparatorun da “Sezar’ın hakkını Sezar’a, Tanrı’nın hakkını da Tanrı’ya verin.” (Matta 22:21) ilkesine uyumlu olarak hareket ettiği apaçık olan “kiliseye ait bir olay”dır.

Aryusçu sapkınlık karşısında Kilise konseyde, kesintisiz tecrübe edilen imanının özünü formülleştirmiştir: “Peder ile aynı özde olan… hak Allah’tan hak Allah”, Ezelî Oğul ve Allah’ın Kelâmı, beden alarak insanlığı düşmanın esaretinden kurtarır ve bize lütuf sayesinde ilahlaşma yolunu açar. “O, biz Tanrı olalım diye insan oldu.” İznik Akidesi, devam eden heretik sapmaların insanın kurtuluş imkânını inkâr ettiğine dair sarsılmaz görüşü beyan eder. Bu anlamda, sadece teorik bir beyan değil, Kilise’nin tüm dogmatik metinleri gibi imanın bir ikrarıdır; onun içinde ve aracılığıyla yaşayan gerçeğin özgün bir ifadesidir.

Teolojik bakımdan özel öneme sahip olan husus, mukaddes Akide’nin “İman ederiz…” şeklindeki ifadesinin temelini bir yerel vaftiz akidesi ya da böyle birkaç akidenin oluşturmasıdır. Kilise’nin değişmeyen daimi özbilincinin sahici taşıyıcısı olarak Konsey, yerel Kiliseler tarafından korunan Havarisel mirası özetler ve yeniden teyit eder. Büyük Athanasios, Konsil alimlerinin “imanla ilgili meselelerde ‘bize göre’ demediklerini, aksine ‘katolik Kilise böyle iman eder’ diyerek doğrudan neye iman ettiklerini vurgulamalarını ve böylece yazdıkları şeylerde hiçbir yenilik bulunmadığını, zihin yapılarının havarilerle aynı olduğunu, başka bir deyişle, aynen Havarilerin öğrettiği gibi düşündüklerini göstermek istediklerini” belirtir. İlahî hikmetle eğitilmiş Babaların kanaati, havarilerin imanına hiçbir şey eklenmediği ve gerçekten ekümenik olan İznik Akidesi’nin, evrensel Kilise’nin ortak geleneğinin ilânı olduğu yönündeydi. Ortodoks Kilisesi’nin haklı olarak “havarisel geleneklerin kesin koruyucuları” olarak onurlandırdığı ve ilahilerle övdüğü Konsil üyeleri, Kelam’ın ilahî tabiatı hakkında Ortodoks imanını ifade etmek için felsefi bir terim olan “öz” (ve türevi “aynı özden”) ifadesini benimsediler; Aryus ise Helenistik kavramlara saplanarak “atalarımızın Tanrı”sını, “filozofların Yaradan”ı adına reddetmek suretiyle sadece bu ilahiyeti değil, evrensel kurtuluş sağlayabilecek şekilde beden almış İlahî İktisad’ın bütün sırrını da inkâr etmiştir.

İznik Konsili’nin litürjik uygulamalarda kilise birliğini kuvvetlendirmek amacıyla toplanmasına vesile olan bir diğer hayatî mesele, “Diriliş Bayramı’nı ne zaman ve nasıl kutlamamız gerektiği” idi. Bu Konsil’in toplanışının 1700. yıldönümü, Rabbin Dirilişi’nin müşterek kutlanmasına dair konunun güncelliğini bir kez daha ortaya koymuştur. İsa Mesih’in Mukaddes Büyük Kilisesi, tüm dünyadaki Hristiyanların, mübarek bir örtüşme neticesinde bu yıl olduğu gibi, İznik Konsili’nin kararlarına uygun şekilde Paskalya’yı ortak bir günde kutlamaya geri dönmeleri için dua etmektedir. Böyle bir karar, teolojik diyalog ve ‘hayatın diyalogu’ aracılığıyla yürütülen müşterek ekümenik yolculuğumuz ve karşılıklı anlayış mücadelemizde gerçek bir ilerlemenin hem bir delili hem de bir sembolü olarak hizmet edecek; aynı zamanda bölünmemiş Kilise’den aldığımız mirasa yönelik fiilî saygımızın da somut bir örneği olacaktır. Bu hedefin gerçekleştirilmesi, bu yılki yıldönümü bağlamında, merhum Roma Papası Franciscus ile alçakgönüllüğümüzün ortak bir arzusu idi. Tüm Hristiyan âleminin Paskalya’yı kutlamasının hemen ardından vuku bulan vefatı, bu yöndeki gayretimizi sarsılmadan sürdürmemiz gerektiğine dair mesuliyetimizi bir kez daha pekiştirmiştir. 

Ayrıca, İznik Konsili’nin kanonik (Kilise Huluk kuralları) çalışması da oldukça mühimdir; zira bu Konsil, Kilise’nin daimî kanonik vicdanını sinodal bir biçimde şekillendirip teyit etmiş, metropolitlik sisteminin başlangıcını oluşturmuş ve statüsünü yükseltmiş, bazı episkopal Tahtların seçkin konumunu ve genişleyen sorumluluğunu tesis etmiştir ki bu yapıdan zamanla Pentarşi sistemi ortaya çıkmıştır. İznik’in kanonik mirası tüm Hristiyan dünyasının ortak bir mirası olduğundan, bu yılki yıldönümü, bölünmemiş Kilise’nin ilk kanonik düzenlemelerine, yani ana kaynaklara geri dönmeye bir davet işlevi görmek üzere değerlendirilmelidir. 

İstanbul’un Ekümenik Tahtı, İznik kararlarının teminatı olma görevini daima üstlenmiştir. Bu Büyük Kilise’nin ruhu, Konsil’in 1600. yıldönümünde yayınlanan Patriklik ve Sinod Meclisi Genelgesi’nde de “ilk Ekümenik ve hakikaten de en büyük Konsil” olarak tanımlanarak ifade edilmiştir. Bu yıldönümünün, “hem o mukaddes Konsil’in ilhamla aldığı kararlarla Kilise’nin tek imanını tesis ve tasdik etmiş, hem de dünyanın dört bir yanından gelen temsilcilerin katılımıyla Kilise yapısal birliğinin görkemli biçimde tezahür ettirilmiş olduğu gerçeğiyle, Mukaddes Ortodoks Kilisemizin o öğretiye ve ruha bugüne dek sadakatle bağlı kaldığının açıkça gösterilmesi adına mümkünse tüm Ortodoks otosefal (bağımsız) Kiliselerin birlikte katılacağı sevinçli ve müşterek bir etkinlikle kutlanmasına karar verilmişti.” Ne yazık ki, bu etkinlik, olağanüstü şartlar ve Ekümenik Taht’taki makam boşluğu sebebiyle gerçekleştirilememişti. 

“Geciken bu taahhüt”, Patrik III. Vasilios’un tahta çıkışından sonraki ilk Pazar günü olan 19 Temmuz 1925 tarihinde, Patriklik Katedrali’nde icra edilen “özel bir Patriklik ve Sinodal Litürji” ile yerine getirilmiştir. Özellikle kilisenin faaliyeti bakımından önemli olan husus, söz konusu Genelge’nin, “tüm Hristiyanlar için muazzam bir anlam taşıyan…” bu yıldönümünü kutlanmasına ilişkin yükümlülüğün, “bayramla daha doğrudan ilişkilendirilen ve bu sorumluluğu taşıyan” Konstantinopolis Kilisesi tarafından üstlenilmesinin değerine vurgu yapmasıdır.

İznik Konsili, Kilise’nin doktrinal kimliğinin ve kanonik (hukuksal) yapısının biçimlendirilmesinde bir dönüm noktasıdır. İman ve kanunî düzen konularının ekümenik bir düzeyde ele alınmasında örnek bir model teşkil etmiştir. Toplanışının 1700. yıldönümü Hristiyanlığı, kadim Kilise’nin geleneklerini, Hristiyan imanı üzerindeki yanlış anlamalara karşı müşterek mücadelelerin kıymetini ve imanlıların, Mesih’te, Mesih’e göre ve Mesih’e doğru yaşanan hayatın “iyi meyvelerini” çoğaltma vazifesini yeniden hatırlamaya davet etmektedir. 

Bugün, insan doğasına dair kafa karışıklığının hüküm sürdüğü ve insan evriminin açık bir ufku ve kendini ilahlaştıran seküler bir yorumu olarak yapılan “öte-insan”a yönelik vurgunun bilim ve teknolojinin katkısıyla yoğun biçimde teşvik edildiği bir çağda, İznik’te toplanan Birinci Ekümenik Konsil’in kalıcılığını sürdüren mesajını, “homo-ousios” teriminin soteriyolojik (ruhumuzun kurtuluşuyla alâkalı) boyutlarını ve antropolojik yansımalarını, Kristoloji ile antropoloji arasındaki ayrılmaz bağı vurgulamakla yükümlüyüz; zira “ilahî-insan hakikati” ilkesi, çağdaş dünyanın “insan-ilah” görüşünün çıkmazına verilecek cevabı teşkil eder. Bu nedenle “İznik ruhu”na yapılan atıf, imanımızın özünü teşkil eden, merkezinde Mesih’te insanlığın kurtuluşunun bulunduğu temel unsurlara dönme çağrısıdır.

Rabbimiz ve Kurtarıcımız İsa Mesih, Üçleme’den oluşan Yaradan’a ve insana dair hakikatin tam ve mükemmel tecellisidir. “Beni görmüş olan, Baba’yı görmüştür” (Yuhanna 14:9). Çünkü bizzat Allah’ın beden almış Sözü “davranışta, yaşam tarzında ve her bakımdan,” Aziz Nikolaos Kabasilas’ın da belirttiği üzere, “ilk ve biricik gerçek ve mükemmel insanın örneğini” sergilemiştir. Bu Hakikat ise dünyada, Tek, Mukaddes, Katolik ve Havarisel Kilise tarafından temsil edilmekte; bu Hakikat Kilise’yi beslemekte ve Kilise bu Hakikate hizmet etmektedir. Kilise, “yukarıdan gelen teoloji ile dokunmuş” Hakikat esvabını taşımakta, daima doğru biçimde “dindarlık sırrının büyüklüğünü” açıklamakta ve yüceltmekte, iman, umut ve sevgi kelamını müjdelemekte ve “ne akşama varan ne de ardı gelen, o nihayetsiz günü”, yani Peder’in, Oğul’un ve Mukaddes Ruh’un yaklaşan Krallığını beklemektedir.

Teolojinin görevi, öğretinin soteriyolojik boyutunu ve onun varoluşsal düzlemdeki yorumunu açığa çıkarmaktır; bu görev, kiliseye ait olaya iştirakle birlikte, insana ve onun özgürlük serüvenine karşı derin bir hassasiyet ve sahici bir ilgi gerektirir. Bu anlamda, beden almış ilahî Kelam’a olan imanımızın ikrarı, şu emre duyulan somut itaatle birlikte yürümelidir: “Buyruğum şudur: Tıpkı benim sizleri sevdiğim gibi birbirinizi sevin.” (Yuhanna 15:12).

O hâlde, O’nun dünyada verdiği ve vermekte olduğu tarif edilemez nimetleri aklımızdan çıkarmayarak, Peder’i O’nun aracılığıyla tanıdığımız ve Kutsal Ruh’un O’nun aracılığıyla dünyaya geldiği Rabbimizin, her şeyin Efendisi ve sevgi Tanrı’sının en mukaddes ve en ihtişamlı ismini aralıksız olarak yüceltiriz. Âmin.

1 Haziran, Rabbin yılı 2025.

The post İznik’te Toplanan I. Ekümenik Konsil’in 1700. Yıldönümü Münasebetiyle Yayınlanan Patriklik ve Sinod Meclisi Genelge Metni appeared first on Pisidia.

Allah’ın Merhametiyle

Konstantinopolis-Yeni Roma Başepiskoposu ve Ekümenik Patrik

Yücelikle Dirilen Mesih’in Lütfu, Selameti ve Merhameti 

Kilisenin bütün müminleryle Olsun.

Çok değerli Episkopos kardeşlerim,

Rab’de sevgili evlatlar,

Tanrı’nın merhameti ve gücüyle, Kutsal ve Büyük Oruç denizinde dua ve oruçla yolculuk ettik, sonunda görkemli Paskalya bayramına ulaştık ve Ölüler Diyarı’nın derinliklerine inen ve ölümden dirilişiyle “herkes için Cennet’e girişi sağlayan” yücelik Rabbi’ni övüyoruz.

Diriliş, geçmişteki bir olayın hatırlanması değil, varlığımızın “hayırlı bir şekilde dönüşümü,” “bir başka doğum, alternatif bir varoluş, farklı bir yaşam türü, varlığımızın özünün değişimidir.” Ve Dirilmiş Mesih’te, tüm yaratılış insanlıkla birlikte yenilenmiştir. Paskalya Kanonu’nun 3. Kasidesi’nde “Şimdi her şey ışıkla doldu; gök, yer ve yerin altındaki her şey; bu nedenle, tüm yaratılış Kendisinde her şeyin tesis edildiği Mesih’in dirilişini kutlasın” diye ilahi söylediğimizde, evrenin solmayan ışık üzerine kurulduğunu ve onunla dolu olduğunu ilan ederiz. “Mesih’ten önce” ve ‘Mesih’ten sonra” ifadeleri, sadece insanlık tarihi için değil, aynı zamanda tüm yaratılış uğruna da geçerlidir.

Rab’bin ölüler arasından dirilmesi, Ortodoks Hıristiyanların ayin yaşamı ve bağlılığının yanı sıra, Müjde’nin özü, İncil’in tüm kitapları için de değişmez referans noktasını oluşturur. Gerçekten de, “Mesih Dirildi!” sözü, Kilise’nin teolojisini özetler. Ölümün egemenliğinin feshedilmesi deneyimi, “bu dünyanın bağlarından kurtulmuş” tanımlanamaz bir sevinç kaynağıdır. “Dirilişin tadını aldıktan sonra her şey sevinçle dolar.” Diriliş “büyük bir sevinç” patlamasıdır ve Baba, Oğul ve Kutsal Ruh’un ebedi krallığının yaşam, bilgi ve hayat doluluğunun ön tadı olarak kilisenin tüm yaşamına, ahlakına ve pastoral hizmetine nüfuz eder. Ortodoks inancı ve kötümserlik çelişkili olgulardır.

Paskalya bizim için yabancılaştırıcı güçler üzerinde bir özgürlük ve zafer bayramıdır; varlığımızın kiliseleşmesi, dünyanın başkalaşımı için işbirliğine bir davettir. Kilise tarihi, “Tanrı çocuklarının yüce özgürlüğüne kavuşturulmasına” doğru yapılan yolculuk olarak “büyük bir Paskalya” şeklinde tasvir edilir (Rom. 8.21). Diriliş deneyimi, Mesih’teki özgürlüğün merkezini ve eskatolojik boyutunu ortaya koyar. Kurtarıcı’nın dirilişiyle ilgili Kutsal Kitap kaynakları, inananlar olarak özgürlüğümüzün gücünü göstermektedir; her türlü baskının erişememeye devam ettiği “büyük mucize”sadece bu özgürlükte ortaya çıkmaktadır. “Kurtuluş sırrı, kendi iradelerine karşı zorbalık görenlere değil, onu özgürce arzulayanlara aittir.” İlahi armağanı imanlının Mesih’e doğru bir “geçişi” olarak kabul etmek, Dirilmiş Rab’bin insanlığa doğru sevgi dolu ve kurtaran “geçişine” gönüllü bir varoluşsal yanıttır. Çünkü, “Bensiz hiçbir şey yapamazsınız” (Yuhanna 15.5).

Rab’bin dirilişinin gizemi, Tanrı’yı “insan iradesinin inkârı” olarak ret edenlerin pozitivist kesinliklerinin yanı sıra, “Tanrı olmadan kendini gerçekleştirme safsatası”savunucularını ve çağdaş ’insan-tanrı” hayranlarını bugün de bozmaya devam etmektedir. Gelecek, kendi kendine yeten, boğucu ve dar bir dünyevi varoluşa hapsolmuş olanlara ait değildir. Diriliş olmadan, sonsuzluk perspektifi olmadan gerçek bir özgürlük yoktur.

Mesih’in Kutsal Büyük Kilisesi için bu diriliş sevincinin bir kaynağı da, bu yıl Paskalya’nın tüm Hıristiyan dünyası tarafından beraberce kutlanmasının yanı sıra, “Tanrı’nın tek Oğlu ve Sözü’nün önemini Üçlü Birlik içinde azaltan” Arius sapkınlığını lanetleyen ve Kurtarıcımızın diriliş bayramının tarihini hesaplama yöntemini belirleyen Birinci İznik Konseyi’nin 1700. yıldönümünün anılmasıdır.

İznik Konseyi, Kilise’nin konseyler tarihinde yeni bir çağın, yerel düzeyden evrensel kilise meclisi düzeyine geçişin başlangıcıdır. Bildiğimiz gibi, Birinci Ekümenik Konsey, kilise doktrinlerinin temel özelliği olmaya devam eden ve kurtuluşumuz için çok önemli olan, “homoousios (özde bir)” terimini İnanç Bildirisi’ne eklemiştir. Bu anlamda, bu büyük yıldönümünün kutlamaları geçmişe bir dönüş değildir; çünkü “İznik ruhu,” birliği, uzlaşmacı kimliğinin doğru anlaşılması ve geliştirilmesiyle bağlantılı olan Kilise’nin yaşamında bozulmadan varlığını sürdürmektedir. 

Birinci Ekümenik İznik Konseyi hakkındaki nutuk, bize ortak Hıristiyan arketiplerini ve lekesiz inancımızın saptırılmasına karşı verilen mücadelenin arkasındaki anlamı hatırlatarak bizi Kilise geleneğinin derinliğine ve özüne dönmeye teşvik ediyor. Bu yıl “en kutsal gün olan Paskalya”nın müşterek kutlanması, konunun güncelliğini vurguluyor; bunun çözümü sadece Hıristiyanlığın İznik Konseyi kararlarına saygısını değil, aynı zamanda “bu tür kutsal konularda hiçbir ayrım yapılmaması gerektiği” bilincini de dile getiriyor.

Bu duygularla, Diriliş’in ışığı ve sevinciyle dolu olarak, coşkuyla “Mesih Dirildi!” diye ilan ederken, seçilmiş ve kutsal Paskalya gününü, Büyük Kilise’nin kutsal geleneklerine olan sadakatimiz ve komşumuza olan içten sevgimiz aracılığıyla, Rab’bin göksel adının hepimiz tarafından yüceltilmesi için, ölümü ölümle ezip geçen ve tüm insanlara ve tüm yaratılışa yaşam bahşeden Kurtarıcı’ya olan inancımızı yürekten bir itirafla onurlandıralım.

Kutsal Paskalya 2025, Fener

Dirilmiş Rab’be hepiniz için hararetle dua eden

+ İstanbul Patriği Bartholomeos

The post KUTSAL PASKALYA İÇİN PATRİKLİK GENELGESİ appeared first on Pisidia.

YARADAN’IN MERHAMETİYLE 

KONSTANTİNOPOLİS – YENİ ROMA BAŞEPİSKOPOSU

VE EKÜMENİK PATRİK TARAFINDAN

BÜTÜN KİLİSE CEMAATİNE

KURTARICIMIZ VE RABBİMİZ 

İSA MESİH’İN LÜTFU VE SELAMETİ,

DUALARIMIZ, TAKDİSİMİZ VE BAĞIŞLAMAMIZ İLE BİRLİKTE HERKESİN ÜZERİNE OLSUN

* * *

Saygıdeğer Episkopos kardeşlerimiz ve Rab’de mübarek evlatlarımız,

Bir kez daha, tüm nimetleri veren Tanrı’nın isteği ve lütfuyla, mübarek oruç ve tövbe dönemi, Kutsal ve Büyük Paskalya Orucuna yaklaşırken ve Rab gönüllü cefasına gelirken O’nun görkemli Dirilişinin yüceliğine saygı göstermeye erişmek ve kendimiz dünyevi şeylerden “hiçbir gözün görmediği, hiçbir kulağın duymadığı ve hiçbir insan yüreğinin kavramadığı” (1. Korintliler 2.9) yere erişmeye layık olmak için O’nunla birlikte bir ruhsal uyanış yaşıyor ve yolculuğa çıkıyoruz. 

İlk Kilise’de, Kutsal ve Büyük Paskalya Oruç’u, katekümenlerin hazırlanmasına yönelik dönemdi. Bu kişilerin vaftizleri Paskalya Bayramı’ndaki Kutsal Ayin sırasında gerçekleşirdi. Vaftizle olan bu bağıntı, aynı zamanda Büyük Oruç’un, “vaftizin yenilenmesi,” “ikinci bir vaftiz,” “ikinci bir hayat için Tanrı’yla bir antlaşma,” yani, vaftizin armağanlarının yeniden idrak edilmesi ve Tanrı’ya yeni bir hayat biçiminin benimsenişi için söz vermek şeklinde tanımlanan tövbenin en mükemmel dönemi olarak anlaşılması ve yaşanmasıyla da korunur. Bu dönemin ayinleri ve ilâhileri, imanlıların ruhanî mücadelesini Rab’bin Paskalyası’nın beklentisiyle bağdaştırırlar ve böylece kırk günlük oruç, Diriliş sevincinin güzel kokusunu etrafa yayar.

Kutsal ve Büyük Paskalya Orucu, “Mesih ile kişisel karşılaşma” olarak inancımızın derinliği ve zenginliğinin bilincine varmamız için bir fırsattır. Hristiyanlığın, “bireyci” olduğunun iması dahi geçmeden “son derece kişisel” temelleri olduğu doğru olarak vurgulanmaktadır. İmanlılar, “sadece ve sadece Kendisi gerçek ve kusursuz insanı temsil eden” ‘tam olarak aynı Mesih’le karşılaşır, O’nu tanır ve severler’” (Kilise alimi Nicholaos Kabasilas). O, bütün insanları ve her kişiyi bireysel olarak kurtuluşa davet eder, öyle ki her birinin verdiği karşılık her zaman, “ortak imanda temelli” ve “aynı zamanda eşsiz” olsun.

Aziz Pavlus’un, “Mesih’le birlikte çarmıha gerildim. Artık ben yaşamıyorum, Mesih bende yaşıyor. Şimdi bedende sürdürdüğüm yaşamı, beni seven ve benim için kendini feda eden Tanrı Oğlu’na imanla sürdürüyorum” diyen sözlerini hatırlıyoruz (Galatyalılar 2.20). Burada, “ortak kurtuluşumuzdan” söz ederken, “bende,” “ben” ve “benim için” sözleri, “bizde,” “biz” ve “bizim için” sözleriyle çelişki oluşturmuyor. Mesih’teki yeniden doğuşunun göksel armağanlarından ötürü sonsuzca minnettar olan özgürlük Elçisi, ezelî Tanrı Sözü, “şahsen kendisi için” beden alıp, çarmıha gerilip, dirilmişçesine, “paylaşılanı kendisine mal eder.” 

İman deneyimimiz, Mesih tarafından bize verilen bir özgürlük olarak “eşsiz” ve “derin bir biçimde kişisel” olmasının yanı sıra, “ortak özgürlüğün” bir deneyimi olarak da “özde kiliseye ait”tir. Mesih’teki bu en gerçek özgürlük, İyi Samiriyeli Benzetmesi (Luka 10, 30–37) ve Son Yargı ile ilgili ayetlerde (Matta 25.31–46) tanımlandığı gibi, komşumuz olanlara sevgi ve destek, dünya için saygı ile ilgi ve yaratılışa şükran dolu yaklaşımla dışa vurulur. Mesih’te özgürlüğün Kutsal ve Büyük Oruç sırasında özellikle bu çilecilik ve oruç anlayışında ortaya çıkan kişisel ve bütünsel bir doğası vardır. Hristiyan özgürlüğü, varoluşsal özgünlük ve doluluk olarak, “Mesih sanki hiç gelmemiş gibi” kasvetli bir çilecilik, lütuf ve sevinçten yoksun bir yaşam içermez. Ayrıca, oruç tutmak sadece, “yiyeceklerden uzak durmak” değil, “günahtan vazgeçmek,” ben-merkezciliğe karşı bir mücadele, sevgiyle ihtiyaç sahibi kardeşin yararına benlikten uzaklaşmak, “bütün yaratılış için yanan bir yürek”tir. Maneviyatın bütüncül doğası, Büyük Oruç, Paskalya’ya doğru olan yolculuk ve “Tanrı’nın çocuklarının yüce özgürlüğü”nün (Romalılar 8:21) bir ön tadı olarak deneyimlenmesiyle devam eder. 

Kurtarıcımız İsa Mesih’in hepimizi Kutsal ve Büyük Oruç yolunu çilecilik, tövbe, bağışlanma, dua ve Tanrı yolundaki özgürlükle yaşamaya layık kılması için dua ediyoruz. Ve ruhsal pederimiz, merhum Kadıköy Metropoliti Meliton’un 1970 yılında Atina Katedrali’nde Peynire Veda Pazarı’ndaki İlahî Ayin sırasında söylediği şu sözlerle bitiriyoruz: “Kutsal Oruç dönemine girerken, sonunda bizi bekleyen, Ortodoks Kilisesi’nin en önemli deneyimi olan Diriliş’in amaç, mucize ve deneyimidir. Bu hedef ve deneyime doğru ilerleyelim, ancak bunu bağışlanma olmaksızın yapmayalım. Sadece et ve yağ orucuyla, bir takiye hissi ile değil, ruhta ve gerçekte, hakikat ruhunda, ruhun gerçeğinde ilahi özgürlük ile yapalım.”

Kutsal ve Büyük Paskalya Orucu 2025

✠ İstanbul Patriği BARTHOLOMEOS

Tanrı’nın huzurunda hepinizin hararetli duacısı

The post KUTSAL VE BÜYÜK ORUÇ DÖNEMİNİN AÇILIŞINA MAHSUS KATEŞİSTİK HİTÂBE 2025 appeared first on Pisidia.

TANRI’NIN MERHAMETİYLE İSTANBUL – YENİ ROMA BAŞEPİSKOPOSU

VE EKÜMENİK PATRİK

TÜM KİLİSE CEMAATİNE

BETLEHEM’DE DOĞAN KURTARICI İSA’DAN

LÜTUF, MERHAMET VE SELAMET OLSUN

Pek muhterem Episkopos kardeşlerimiz ve Rab’de sevgili evlâtlarımız,

Gökten gelen lütufla, bu yıl bir kez daha, “insanlığa olan tarifsiz sevgisinden dolayı” enkarne olan ve aramızda yaşayan Tanrı’nın Kelâmının Doğuş Bayramı’na ulaşmış bulunuyoruz. “Yeni olan her şeyden daha yeni, güneşin altındaki tek yeni şey” olan, lütufsal kutsanma yolunun açıldığı ve tüm yaradılışın yenilendiği Bedenlenmenin büyük gizemini mezmur ve ilahilerin yanı sıra, tarifsiz bir sevinçle idrak ediyoruz. Noel, “hızla gelen ve daha da hızlı giden” duyguların deneyimi değil, İlahî Plan’a varoluşsal bir katılımdır. İncil Yazarı Matta’nın tanıklık ettiği gibi (Matta 1, 18 – 2, 21-23), dünyanın liderleri en başından beri Kutsal Bebeği yok etmeye çalışmışlardır. Biz imanlılar için, Baba Tanrı’nın Oğlu ve Kelâmının beden alışının bayramında, “Mesih doğdu” haykırışının yanı sıra, O’nun çilesinin kederli çan sesleriyle birlikte, ölüme karşı kazanılan zaferin ve ortak diriliş beklentisinin müjdesi olan “Mesih dirildi” haykırışını da duyarız.

Şiddet, sosyal adaletsizlik ve insan onurunun yok sayılmasıyla dolu bir dünyada “En yücelerde Tanrı’ya yücelik ve yeryüzünde selâmet” sözleri bugün bir kez daha duyulmaktadır. Bilim ve teknolojinin baş döndürücü ilerleyişi insan ruhunun derinliğine ulaşamamaktadır, çünkü insanoğlu her zaman bilimin kavrayabildiğinden ya da teknolojik gelişmenin arzuladığından daha fazlasıdır. İnsan varlığımızda mevcut olan cennet ve dünya arasındaki uçurum bilim yoluyla kapatılamaz. 

Günümüzde “meta-human” hakkında çok konuşulmakta ve yapay zekâya övgüler yağdırılmaktadır. “Üst-insan” hayali elbette yeni bir buluş değildir. ”Meta-human” kavramı, teknolojik ilerlemeye ve insanoğlunun şu anda geçerli olan insani ölçüleri aşabileceği, daha önce insan deneyimi ve tarihi için hayal bile edilemeyen araçlarla donatılması fikrine dayanmaktadır. Kilise teknofobik değildir. Bilimsel bilgiye, “insanoğluna ilahi bir armağan” olarak yaklaşır, ancak bilimciliğin tehlikelerini göz ardı etmez ya da bastırmaz. Ortodoks Kilisesi 2016 da Girit adasında toplanan Kutsal ve Büyük Konseyi’nin Genelgesinde de Hristiyanlığın “seküler medeniyetin sağlıklı gelişimine” katkısını vurgular, çünkü Tanrı “insanları kutsal yaratılışın koruyucusu ve O’nun dünyadaki çalışma ortakları olarak yaratmıştır”. Ayrıca şunları da vurgulamaktadır: Ortodoks Kilisesi, çağdaş dünyanın kendisini tanrılaştırmış insana karşı, her şeyin nihai ölçüsü olarak İnsan olmuş Tanrı’yı koyar. “Biz tanrılaştırılmış bir insandan değil, insan olmuş bir Tanrı’dan söz ediyoruz” (Aziz Şamlı Yuhanna, Ortodoks İnancının kesin bir açıklaması, iii, 2, PG 94.988).

İnancımıza göre, ”Tanrı Sözü beden aldı”, “hakikat geldi” ve “gölge geçti”. İnsanlar için gerçek hayat, Tanrı’nın kendilerine doğru inişine bir yanıt olarak ve gelecek olan Rab’bin yüceliğinin beklentisi ve onunla karşılaşması olarak tanımlanır. Bu canlı inanç insanın dünyevi yaşamın çelişkilerine dayanmaya ve zorluklarla mücadele etmeye, aynı zamanda varlığını sürdürmek ve sosyo-kültürel gelişmeye yanıt verme çabasını destekler. Bununla birlikte, yaşamımızdaki hiçbir şey Tanrı’ya atıfta bulunmadan, O’nun “yaşam, sevinç ve bilgi dolu” krallığına yönelik ufku olmadan gelişemez.

Noel, Tanrısal özgürlük gizeminin ve insanın içsel hürriyetinin büyük mucizesinin bilincine varmamız için bir fırsattır. Mesih İsa kalbimizin kapısını çalar, ancak bu kapıyı böylesi bir özgürlükle onurlandırılmış insanoğlu açabilir. Merhum Peder Georges Florovsky’nin yazdığı gibi, ”Açıkçası, O olmadan, Mesih’in desteği olmadan, insan acizdir. Ancak insanın yapabileceği yalnızca bir şey vardır: o da nedir? Tanrı’nın çağrısına yanıt vermek ve Mesih’i kabul etmek.” 

Üstten gelen bu çağrıya “Evet” demekle, Mesih “gerçek ışık” (Yuhanna  1, 9), “yol, hakikat ve yaşam” (Yuhanna 14.6), aklın nihai sorularına ve derin arayışlarına, kalbin arzularına ve insanoğlunun umutlarına, aynı zamanda kâinatın “nereden” gelip “nereye” gittiğine cevap olarak ortaya çıkar. Bizler, her şeyin kendisinde birleştiği Mesih’e aitiz. Mesih “Alfa ve Omega, ilk ve son, başlangıç ve bitiştir” (Vahiy, 22.13). Tanrı Sözü, “biz insanlar ve kurtuluşumuz için” gönüllü olarak vücut bulduğunda, “tek bir insanda yaşamamış, beşer doğasını kendi varlığı ile tamamen kucaklamış” ve böylece insanlığın ortak ebedî kaderini ve birliğini tesis etmiştir. O, tek bir halkı değil, tüm insanlığı özgürleştirir, tüm yaratılışı yeniler. Tıpkı tarih için olduğu gibi, “Mesih’ten önce” ve “Mesih’ten sonra” Milâttan önce va Milâttan sonra, evren için de kesin ve belirleyici olarak geçerlidir. ”Dünyadan olmayan Kilise”, dünyadaki, tarihteki ve ahir zamana doğru yolculuğu boyunca, Baba, Oğul ve Kutsal Ruh’un göksel Krallığı’na yerleşmeden önceki güne kadar gerçeğe tanıklık eder, ”dünyanın yaşamı için” kutsallaştırıcı olur ve manevî görevini icra eder.

Rab’de kardeşlerim ve evlâtlarım, 

Adanmışlık ruhuyla, çocuk Mesih’i kucağında tutan Tanrı’nın Annesi’nin önünde diz çöküyor ve alçakgönüllülükle bizim şeklimize bürünen “başlangıçtan gelen Kelâmını yücelterek, hepinize kutlu ve kutsal bir Oniki gün dönemi ve ruhani sevinç, ilahî armağanlarla ve iyi amellerle dolu, Rab’bin lütfuyla, hayırlı, sağlıklı, huzurlu bir yeni yıl diliyoruz. Bu yeni yılda, tüm Hristiyan dünyası, I. İznik Ekümenik Konseyi’nin  1700. yıldönümünü kutlayacak ve onurlandıracaktır. 

                                                                                                                Noel 2024

                                                                                                 +İstanbul Patriği Bartholomeos

Tanrı’nın huzurunda hepinizin hararetli duacısı

The post DOĞUŞ YORTUSU (NOEL) İÇİN PATRİK GENELGESİ appeared first on Pisidia.

Sayın ruhaniler, 

Kıymetli cemaatimiz, 

Güzide şehrimiz Antalya’da yeniden sizlerle buluşmanın sevinci içerisindeyiz. 14’üncü yüzyıldan beri insanlığa hizmet eden Pisidias Metropolitliği’nin davetiyle buradayız. 85 yıl sonra bize geri dönen Aziz Alipios Kilisesi’nin kuruluşunun 180’nci yılını sizlerle beraber kutlayabildiğimiz için Yüce Tanrı’ya şükürler olsun. 

Patrikhanemizin 2009 yılında kiliseyi yeniden bünyesine katmasıyla, rahmetli Pisidias Metropoliti Sotirios’un başlattığı yolculuğu devam ettirmenin gururunu yaşıyoruz. Mübadele sonrası Anadolu’daki cemaatimizi ve kiliselerimizi kaybetsek de on yıllar boyunca Azizlerimiz için dualarımızı uzaklardan etsek de zaman yaralarımızı her milletten her dilden büyüyen cemaatimizle sardı. 

Dün İzmir’de, iki gün önce de Demre’de olduğu gibi bugün de Antalya’da Rum, Türk, Rus, Ukrayna, Moldova, Gürcü, Bulgar, Romen, Arnavut kökenli tüm Ortodoks Hristiyanlarla birlikte dua ediyoruz. İsa Mesih’in yolunda aynı ekmeği paylaşıyor, aynı kadehten kinonia alıyoruz. Diliyoruz ki bu birlik ve beraberlik tüm dünyaya örnek olsun. 

Bugün Orta Doğu’da ve Kuzeyimizde ayrışmanın yarattığı zararları üzülerek izliyoruz. Geçen yıllarda deprem ve savaşın yarattığı enkazın altında kalan Orta Doğu’da süren çatışmaları endişeyle takip ediyoruz. Geçen yıllarda hem memleketimizin 11 ilinde ve Suriye’de yaşanan deprem sonrası dünya insanlığın dayanışmasını, acılar karşısında bir arada mücadelesini gördü. O günkü dayanışma ruhunu bugün de savaşın yarattığı enkazın altında kalan insanlarımız bekliyor. 21’inci yüzyılda yaşanan bu insanlık dramına karşı barış çağrımızı yineliyor ve acı çeken insanlarımız için dua ediyoruz. Öksüz-yetim kalan her evlat, gözyaşı döken her anne-baba, savaşların acısını çeken herkes bilsinler ki onlar asla yalnız değildir. İsa Mesih der ki; “Ey bütün yorgunlar ve yükü ağır olanlar! Bana gelin, ben size huzur veririm.” Sınavımız büyüktür ve dualarımız hep onlarladır. Suriye’de, Lübnan’da ve tüm Orta Doğu coğrafyasında zorluklarla karşılaşan kardeşlerimiziçin, Yüce Tanrı’nın evi olan tüm kiliselerin korunması ve kurtuluşu için dua edelim. Çatışmaların ortasında kalan ve yıllarca müminleri adına bu tarihi Ortodoks Kilisesini var gücüyle koruyan Kardeşimiz Antakya Patriği Yuhanna’ya güç, sabır dilerken, kendisine Ana Kilisemiz Ekümenik Patrikhanemizin dayanışma, destek ve dualarını iletiyoruz ve bir an evvel refaha kavuşmasını temenni ediyoruz. 

Çalışkanlığıyla her zaman takdirimizi kazanmış, ileri yaşına rağmen  Kore’den gelip Hristiyan Ortodokslar için ibadet mekanları yaratarak sevgi, kardeşlik ve dayanışmayı sağlayan merhum Metropolit Sotirios’un çabalarıyla yeniden vücut bulan Pisidias Metropolitliğimizin davetiyle bugün bu çatının altında ayine riyaset etmekten, sizlerle birlikte dua etmekten mutluluk duyduk. Başta bugün bizi ağırlayan sayın Pisidias Metropolitimiz İov Beyefendiye, Episkopos Ambrosios’a Antalya ve çevresinde cemaatimizin büyümesi ve gelişmesi için gösterdikleri çaba için teşekkür ederiz. Yüce Tanrı bize daha nice ayinlerde buluşmayı nasip etsin. Ve tabii ki Devletimiz de bizlerden yardımını ve desteklerini esirgemesin. Bu buluşmalar bize geleneklerimizi yaşatma fırsatı verirken bir yandan da birlik ve beraberliğimizi güçlendiriyor, bölgedeki kültür turizminin gelişmesine katkı sunuyor. Ümidimiz o’dur önümüzdeki senelerde devletimizin izni ve destekleriyle yine ayinlerimizi gerçekleştirmeye devam edebilmemiz. Bizleri burada ağırlayan yerel makamlarımıza çok teşekkür ederiz. 

En samimi duygularımla sizleri selamlarken, yaklaşan Noel Bayramınızı kutluyoruz. Yeni yılda barışın ve kardeşliğin hakîm olacağı bir dünya diliyoruz. Yüce Tanrı sizlerle olsun.

The post İSTANBUL RUM PATRİĞİ I. BARTHOLOMEOS’UN AZİZ ALİPİOS KİLİSESİ’NDEKİ KONUŞMASI appeared first on Pisidia.